سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

371

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

فصل سوم موضع برامكه در قبال علويان و شيعيان برمكيان در ميان عباسيان و علويان در مطالعات تاريخ اسلام هيچ موضوعى همچون افول برامكه در دوره هارون ، آن هم در اوج عظمت سياسى خود ، توجه نويسندگان و ادبا و مورّخان را به خود جلب نكرده است . اين خاندان در سراسر دوران منصور و مهدى و رشيد ، صاحب سلطه و نفوذ بودند . در اين فصل به اتهام‌هاى مورّخان به برمكيان مبنى بر ارتباط آن‌ها با علويان اشاره كرده ، هم‌چنين به‌طور مختصر ، اثر اين اتهام‌ها را در افول شوكتشان بررسى خواهيم نمود . ابن طباطبا برامكه را به بزرگى ياد كرده ، مىنويسد : يحيى برمكى و فرزندانش « مانند اختران تابناك بودند و همچون درياها سرشار ، و بسان سيل خروشان بودند و همچون ابرها پرباران . بازار ادبشان پررونق بود و حرمت و شأن مردمان با فضل و كمال ، نزدشان محفوظ . در روزگار آنان دنيا آباد و ابهت كشور آشكار بود . » « 1 » وزارت در دورهء هارون ، وزارت تفويض بود . « 2 » هارون وزارت را به برمكيان تفويض كرد تا كار مملكت پيش رود و

--> ( 1 ) . ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 40 . ( 2 ) . ماوردى و ابو يعلى وزارت را به دو نوع تقسيم مىكنند : وزارت تنفيذ كه در آن ، وزير صرفا اجراكنندهء سياست‌هاى خليفه است و خليفه مصدر همه اختيارات مىباشد . وزارت ديگر ، وزارت تفويض است كه خليفه به شخصيت برجسته‌اى در تمام شئون دولت ، اعتماد كرده ، امور را به او واگذار مىكند . ( ماوردى ، احكام السلطانية ، ص 22 - 23 / ابو يعلى ، الاحكام السلطانية ، ص 13 )